Dublaj ve altyazı: bir yapım başka dile nasıl çevrilir

Çeviri, bir yapımın yurt dışına açılmasındaki son aşama. Dublaj ve altyazı farklı kısıtlarla çalışıyor; metin ikisinde de birebir çevrilmiyor.

Bir dizinin ya da filmin başka dile aktarılmasında iki yöntem kullanılır: dublaj ve altyazı. İkisinin de kendi teknik kısıtları vardır ve bu kısıtlar çevirinin biçimini belirler.

Dublajda metin, oyuncunun ağız hareketlerine ve repliğin süresine uymak zorundadır. Bu nedenle çeviri birebir yapılamaz; anlam korunurken hece sayısı ve vurgu yeniden kurgulanır. Buna uyarlama denir.

Altyazıda ise kısıt ekrandaki yer ve okuma hızıdır. Genellikle iki satırı ve belirli bir karakter sayısını aşmayan altyazılar hazırlanır; izleyicinin satırı rahatça okuyabilmesi için metin sadeleştirilir.

Deyimler ve kelime oyunları her iki yöntemde de en zor başlıktır. Birebir çevrildiğinde anlamsızlaşan bir espri, hedef dilde aynı etkiyi yaratacak başka bir ifadeyle karşılanır.

Son aşamada kayıt ve senkron kontrolü yapılır. Dublajda ses, sahnedeki ortam sesleri ve müzikle yeniden karıştırılır; altyazıda ise zaman kodları sahne geçişlerine göre ayarlanır.